İstanbul’un Eski İsimleri Nelerdir?

Hem Türkiye’nin hem dünyanın gözdesi olan İstanbul bin yıllar öncesine dayanan, insanlığın ilk adımlarına şahitlik etmiş ve tarihin her bir sayfasından bir iz taşıyan kadim şehir. Bu köklü geçmiş İstanbul’un isimleri sayıldığında dahi hemen kendini gösterir. İstanbul’un isimleri içinde kimi devlet teşkilatları içinde kullanılan resmi isimler kimi de halkın ve kültürün içinde kullanım yaygınlığı kazanmış isimler olarak karşımıza çıkar. Şimdi hep birlikte İstanbul’un isimleri arasında şöyle bir dolaşalım ve bu tarihî şehrin katmanlarına bir yolculuğa çıkalım.

İstanbul’un İsimlerinin Anlamları Neler?

  • Stanpoli: Bu isim İstanbul adının etimolojik kökeni olarak ele alınmıştır. Tarihçiler şehirleşmenin başladığı ilk dönemleri için bu ismi öngörür.
  • Byzantion: Bu isimin tarihi M.Ö. 600’lü yıllara dayanmaktadır. Yunanistan’dan gelen Megaralıların burada kurduğu krallın Byzas adlı kralı dolayısıyla bu isim verilmiştir.
  • Nova Roma: Şehrin Roma İmparatorluğu’nun başkenti ilan edilmesinden sonra “Yeni Roma” demek olan Nova Roma ismi kullanılmıştır, fakat bu isim pek fazla yaygınlık kazanmamıştır.
  • Konstantinopolis: Roma İmparatorluğu’nun büyük kralı I. Konstantin’in vefatı sonrasında onun anısına şehrin adı “Konstantinopolis olarak değiştirildi. Bizans zamanında da bu isim kullanılmaya devam etti.
  • Dersaadet: Bu isim de yine Osmanlı dönemine ait isimlerden biridir ve diğer isimlerine göre hem saray ve çevresinde hem de halk tabakasında daha çok benimsenmiş ve yayılmıştır. “Mutluluk kapısı” anlamına gelmektedir.”
  • Makarrı Saltanat: Osmanlı zamanında saltanatın merkezi manasında kullanılan isimdir.
  • Asitâne: Bu ismin öz Türkçe Astana Balığ ve Asitane Balığ ifadelerinin birleşimi olarak Astanabal telaffuzunun yüzyıllar içinde İstanbul şeklini almış isim olduğu öne sürülür.
  • Darülhilafe: Osmanlı Devleti’nin İstanbul’u fethinden ve Hilafeti de bünyesinde toplamasından sonra resmî belgelerde ‘hilafet kapısı’ anlamında bu ifade kullanılmıştır.
  • Bu isimlerinin yanında farklı coğrafya ve milletlerde de İstanbul’un çeşitli isimleri mevcuttur. Ayrıca bazı isimleri İstanbul’u niteleyen birer sıfat gibi kullanılmıştır.

İstanbul’un Farklı Dillerdeki İsimleri Neler?

  • Latince: Bizantium, Antoninya, Alma Roma, Nova Roma,
  • Grekçe: Vizantion, Eis Tin Polin
  • İsveçliler: Herakliyon
  • Finlandiyalılar: Estefanya
  • Lehler: Kanaturye
  • Rumlar: Gûlgûle-i Rum
  • Ermeniler: Gosdantnubolis, İstanpul
  • Rumca: Konstantinopolis, Istinpolin, Megali Polis, Kalipolis, Slavca’da Çargrad, Konstantingrad,
  • Ermenice: Vizant, Stimbol, Esdambol, Eskomboli,
  • Vikingce: Miklagord
  • Flemenkler: İstefaniye
  • Farslar/İranlılar: Konstantiniyye, Kayser-i Zemin,
  • Arapça: Bizantiya, el-Mahsura, Kustantina el-uzma, Beldetü’l Tıbbiyye, Bilad-i selase, Darü’l-Mülk, Darü’l-İslam, Mahrusatü’l Mahmiyye,
  • Selçuklular: Konstantiniyye, Mahrusa-i Konstantiniyye, Stambul
  • Osmanlı Türkçesi’nde Dersaadet, Deraliyye, Mahrusa-i Saltanat, Istanbul, Islambol, Darü’s-saltanat-ı Aliyye, Asitane-i Aliyye, Darü’l-Hilafetü’l Aliye, Payitaht-ı Saltanat, Dergâh-ı Mualla, Südde-i Saadet, Atakent, Hakanü’l-Bahreyn

Bunlarda Hoşunuza Gidebilir...

Tepkiler

  1. Faruk dedi ki:

    Bu yazi, efsane olmus…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.